"Het is het meest natuurlijke wat er is." Dat zeggen ze. En dan sta je om vier uur 's nachts met een baby die schreeuwt, een tepel die brandt en het gevoel dat je faalt in iets wat een dier ook kan.
Natuurlijk betekent niet vanzelfsprekend. Borstvoeding is een vaardigheid die jullie allebei moeten leren. Dat het niet meteen gaat, zegt niets over jou.
Hoe goed aanleggen eruitziet
Bijna alle pijn komt door een verkeerde hapgreep. Je baby moet niet alleen de tepel pakken, maar een flinke hap van de tepelhof eronder.
- Haar mondje staat wijd open, als een geeuw, voordat ze aanhapt.
- Haar kin raakt je borst, haar neus is vrij.
- Haar onderlip krult naar buiten.
- Je ziet meer tepelhof boven haar bovenlip dan onder haar onderlip.
- Je hoort slikken, geen klakken.
Doet het na de eerste paar seconden nog steeds pijn? Breek de zuigkracht met je pink in haar mondhoek en begin opnieuw. Doorbijten leidt tot kloven, niet tot gewenning.
Wat er die eerste dagen gebeurt
De eerste dagen geef je colostrum: een dikke, gele, geconcentreerde voeding in piepkleine hoeveelheden. Een maag van een pasgeborene is op dag één zo groot als een knikker. Je hoeft geen flessen vol te maken.
Rond dag drie tot vijf komt je melkproductie op gang. Je borsten worden warm, hard en gespannen — stuwing heet dat. Dat kan flink zeuren. Voed vaak, gebruik warmte vlak vóór het voeden en koud (een koelkompres of koolblad) erna.
Je melkproductie werkt op vraag en aanbod. Hoe vaker je voedt, hoe meer je maakt. Bijvoeden zonder reden zet dat systeem juist op een lager pitje.
Tepelkloven: wat helpt
Controleer eerst de hapgreep — dat is in negen van de tien gevallen de oorzaak. Verder: wrijf na het voeden een druppel van je eigen melk over de tepel en laat die aan de lucht drogen. Lanoline mag, wassen hoeft niet. Draag geen strak, vochtig beha-inlegkruisje.
Zijn de kloven diep, of zie je bloed? Vraag een lactatiekundige om mee te kijken. Eén consult kan weken ellende schelen. Soms blijkt er een tongriempje in het spel, en dat is met een simpele ingreep te verhelpen.
Hoe weet je of ze genoeg krijgt
Niet aan de hoeveelheid — die zie je niet. Wel aan dit:
- Vanaf dag vijf: minstens zes natte luiers per dag.
- Poep die van zwart naar groen naar mosterdgeel verandert.
- Ze komt na de eerste week weer aan en is rond week twee terug op geboortegewicht.
- Ze is wakker en alert op momenten van de dag.
En als het niet lukt
Soms lukt het niet. Door een medische reden, door medicatie, door uitputting, of gewoon omdat het niet gaat. Dan stap je over op flesvoeding, en je kind groeit prima op. Een moeder die kan ademen is meer waard dan een voedingsmethode.
De beste voeding is de voeding waarbij het jullie allebei goed gaat. Dat is geen troostprijs. Dat is de hele opdracht.
Vraag hulp eerder dan je denkt nodig te hebben. Bij je verloskundige, de kraamzorg, het consultatiebureau of een lactatiekundige.