Het ging goed. Wekenlang. Je durfde het bijna hardop te zeggen. En toen, van de ene op de andere avond, was je kind om half elf wakker. En om half twee. En om vijf uur.
Je hebt niets verkeerd gedaan. Dit heet een slaapregressie, en het hoort erbij.
Wat het eigenlijk is
De term is misleidend. Er gaat niets achteruit — er gaat juist iets vóóruit. Elke keer als het brein een grote sprong maakt, verstoort dat de slaap. Nieuwe vaardigheden worden 's nachts geoefend en verwerkt, en dat gaat ten koste van de rust.
Een kind dat 's nachts wakker ligt te oefenen met opstaan, is niet stuk. Het is bezig.
Wanneer je ze kunt verwachten
Rond 4 maanden
De grootste, en de enige die permanent is. De slaap verandert van babyslaap naar een volwassen structuur met echte slaapcycli. Tussen die cycli wordt je baby kort wakker — voorgoed. Wie zelfstandig kan inslapen, valt zelf weer weg. Wie gewiegd wordt, roept om jou.
Rond 8 tot 10 maanden
Kruipen, optrekken, en verlatingsangst tegelijk. Je kind snapt nu dat jij blijft bestaan als je weggaat, en dat maakt afscheid 's avonds ineens beladen.
Rond 12 maanden
Lopen leren en vaak de overgang van twee dutjes naar één. Die overgang is rommelig en duurt soms weken.
Rond 18 maanden
Taalexplosie, tandjes achterin, en het ontdekken van eigen wil. Berucht, maar ook meestal kort.
Rond 2 jaar
Fantasie ontwaakt, en daarmee de eerste echte angsten in het donker. Vaak samenvallend met zindelijkheid of een broertje of zusje.
Hoe lang duurt het
Meestal twee tot zes weken. Langer dan dat en het is waarschijnlijk geen regressie meer, maar een gewoonte die is ontstaan tijdens de regressie. Dat is het punt om iets te veranderen.
Wat je doet
- Houd de routine gelijk. Juist nu. Voorspelbaarheid is het enige houvast dat je kunt bieden.
- Bied troost, maar minimaal. Hand op de rug, zachte stem, weinig licht. Zo laat je merken dat je er bent zonder een nieuw ritueel te maken.
- Oefen nieuwe vaardigheden overdag. Laat haar zich uitleven in optrekken, kruipen of lopen als het licht is.
- Kijk naar de dagslaap. Een regressie leidt vaak tot te weinig dutjes, en dat maakt de nacht nog slechter.
- Verdeel de nachten met je partner. Om beurten, per nacht, niet per keer.
Wat je niet doet
Nieuwe gewoontes invoeren die je over drie maanden weer wilt afleren. Een fles teruggeven, uren naast het bed zitten, of je kind in jullie bed nemen als je dat eigenlijk niet wilt — het lost vannacht iets op en levert je een nieuw probleem op.
Bied wat je ook zou bieden als het gewoon een normale nacht was, alleen iets vaker.
Deze weken duren lang en gaan voorbij. Wat je nu volhoudt, hoef je straks niet af te leren.
Wanneer het geen regressie is
Blijft het maanden aanhouden, snurkt je kind, ademt het hoorbaar zwaar, of lijkt het pijn te hebben — dan is het tijd om het consultatiebureau of de huisarts te bellen. Ook oorontsteking en te grote amandelen verstoren de slaap flink.