Je hebt een gezond kind. Je hebt een dak boven je hoofd. Je hebt mensen om je heen. En toch voel je niks. Of je voelt te veel. En daar bovenop komt de gedachte die het zwaarst weegt: waarom ben ik niet gelukkig?
Als je dit leest en het herkent: je bent niet ondankbaar, niet zwak en niet de enige. Ongeveer één op de acht moeders krijgt een postnatale depressie.
Kraamtranen of iets meer
Kraamtranen komen bij zo'n tachtig procent van de moeders voor. Ze beginnen rond dag drie, als je hormonen kelderen, en verdwijnen binnen ongeveer twee weken. Je huilt om niks, je bent prikkelbaar, maar tussendoor zijn er lichte momenten.
Bij een postnatale depressie gaat het niet over. Het begint vaak later — soms pas na maanden — en het wordt zwaarder in plaats van lichter. De lichte momenten blijven weg.
Signalen die je serieus mag nemen
- Je voelt je het grootste deel van de dag somber, leeg of juist verdoofd.
- Je kunt nergens meer van genieten, ook niet van je kind.
- Je bent constant angstig, of je hebt dwangmatige gedachten waar je van schrikt.
- Je slaapt niet, ook niet als je baby wél slaapt.
- Je hebt geen eetlust, of je eet juist om iets te voelen.
- Je hebt het gevoel dat je kind beter af is zonder jou.
- Je schaamt je zo dat je dit tegen niemand durft te zeggen.
Die laatste is de gevaarlijkste. Schaamte houdt het in stand. De dag dat je het hardop zegt, is de dag dat het begint te draaien.
Over die enge gedachten
Veel moeders krijgen indringende beelden: dat je struikelt op de trap met je baby, dat er iets ergs gebeurt. Dat is akelig, maar het is een bekend verschijnsel en het betekent niet dat je het wilt doen. Het is je alarmsysteem dat op tilt slaat.
Er is één uitzondering waarbij je niet moet wachten: als je gedachten hebt over jezelf iets aandoen, of over je kind iets aandoen, bel dan vandaag nog je huisarts. Buiten kantooruren de huisartsenpost. In Nederland kun je ook dag en nacht bellen met 113 Zelfmoordpreventie via 113 of 0800-0113.
Waar je aanklopt
- De huisarts. Bijna altijd de eerste en beste stap. Vraag om een dubbele afspraak zodat er tijd is.
- Het consultatiebureau. De jeugdverpleegkundige ziet je regelmatig en kan meekijken en doorverwijzen.
- Je verloskundige, ook nog maanden na de bevalling.
- POP-poli's in veel ziekenhuizen, gespecialiseerd in psychische klachten rond zwangerschap en bevalling.
Wat helpt (naast behandeling)
Behandeling werkt: praten met een psycholoog, soms medicatie — waarvan er varianten zijn die veilig te combineren zijn met borstvoeding. Bespreek dat met je arts in plaats van zelf te concluderen dat het niet kan.
Daarnaast helpt het als iemand structureel een deel van de zorg overneemt zodat jij aaneengesloten kunt slapen. Slaaptekort is geen bijzaak bij depressie, het is brandstof.
Hulp zoeken is niet het moment waarop je faalt als moeder. Het is het moment waarop je precies doet wat een moeder doet: zorgen dat er goed voor haar kind gezorgd wordt.
Het gaat over. Niet vandaag, misschien niet volgende maand, maar het gaat over. En je hoeft er niet alleen doorheen.