Je bent op een verjaardag en jouw kind pakt een speelgoedauto af. Alle ogen gaan naar jou. Je hoort jezelf zeggen: "Kom op, even delen." En ze klemt hem alleen maar vaster.
Waarom het nog niet kan
Delen vraagt drie dingen die een peuter nog niet heeft: begrijpen dat een ander iets anders voelt dan jij, kunnen wachten, en snappen dat weggeven niet hetzelfde is als kwijtraken.
Rond drie jaar begint het een beetje. Echt delen uit eigen beweging komt vaak pas rond vier tot vijf jaar. Vraag je het eerder, dan vraag je iets onmogelijks.
Een peuter die niet deelt is niet egoistisch. Ze is twee.
Waarom afdwingen averechts werkt
Als jij het speelgoed uit haar handen pakt om het aan een ander te geven, leert ze twee dingen: dat groter zijn betekent dat je mag afpakken, en dat haar spullen niet veilig zijn bij jou. Dat maakt haar juist bezitteriger.
Wat wel werkt
Om de beurt, niet delen
Dit is de belangrijkste omslag. Zeg: "Sara is nu aan de beurt. Als zij klaar is, mag jij." Beurten hebben een begin en een eind — dat kan een peuter volgen. "Delen" is abstract.
Laat het kind zelf bepalen wanneer het klaar is
Klinkt gek en werkt verrassend goed. Kinderen die niet worden opgejaagd, geven het speelgoed vaak sneller uit zichzelf af — en leren dat wachten loont.
Gebruik een timer bij gedoe
Een zandloper of kookwekker haalt jou uit de rol van scheidsrechter. De timer beslist, niet jij.
Berg de allerliefste spullen op
Voordat er visite komt. Een kind mag ook dingen hebben die van haar alleen zijn — dat maakt delen van de rest juist makkelijker.
Benoem wat je ziet
"Jij wilde die auto en Tim had hem. Dat is moeilijk." Erkenning haalt de spanning eruit, ook als je daarna gewoon de beurtregel toepast.
Doe het zelf voor
"Wil jij een stukje van mijn appel?" Kinderen leren delen vooral door het te zien.
En die ogen op het feestje
Het is verleidelijk om streng te doen omdat er anderen kijken. Doe dat niet. Reageer zoals je thuis zou reageren — rustig, met een beurtregel. De andere ouders herkennen het meestal maar al te goed.
Je voedt geen kind op voor de mening van de zaal. Je voedt op voor over tien jaar.