Je voelt een harde knobbel in je borst. Een paar uur later ben je rillerig, je hebt koorts, en je voelt je alsof je griep hebt. Dit is het moment om niet af te wachten.
Drie dingen die op elkaar lijken
Stuwing
Beide borsten zijn vol, warm, gespannen en pijnlijk, meestal rond dag drie tot vijf als je melkproductie op gang komt. Vervelend, maar normaal en tijdelijk.
Een verstopt melkkanaal
Eén harde, gevoelige plek in één borst. Je voelt je verder gewoon. De melk komt op die plek niet goed weg.
Mastitis (borstontsteking)
Dezelfde harde plek, maar nu ook rood en heet, plus koorts, koude rillingen en een grieperig gevoel. Dit kan binnen enkele uren ontstaan.
Het onderscheid is vooral: heb je koorts en voel je je ziek? Dan is het meer dan stuwing en moet je actie ondernemen.
Wat je doet — in deze volgorde
- Blijf voeden. Dit voelt tegennatuurlijk en het is het belangrijkste. Melk moet eruit. De melk is veilig voor je baby, ook bij een ontsteking.
- Begin aan de pijnlijke kant — daar zuigt je baby het krachtigst.
- Warmte vlak vóór de voeding (warme doek, douche) om de toeschietreflex te helpen. Koud erna tegen de zwelling.
- Masseer zacht richting de tepel tijdens het voeden. Zacht — hard kneden beschadigt weefsel en verergert het.
- Wissel van houding zodat je baby de kwab vanuit een andere hoek leegdrinkt.
- Rust en drink. Ga letterlijk in bed liggen met je baby. Dit is geen luxe maar behandeling.
- Paracetamol of ibuprofen mag bij borstvoeding en helpt tegen pijn en ontsteking.
Wanneer je de huisarts belt
Bel als je klachten na 12 tot 24 uur niet duidelijk verbeteren, bij koorts boven de 38,5 graden, bij een snel groter wordende rode plek, of als je je erg ziek voelt. Er kan een antibioticumkuur nodig zijn die veilig te combineren is met borstvoeding.
Bel meteen bij een zwelling die aanvoelt als een bal met vocht — dat kan een abces zijn en dat moet behandeld worden.
Voorkomen
- Sla geen voedingen over en wacht niet te lang.
- Draag geen te strakke beha of beugel; ook een tas- of gordelband op je borst kan een kanaal afknellen.
- Controleer de hapgreep — slecht aanhappen betekent slecht leegdrinken.
- Bouw afbouwen of stoppen geleidelijk op, nooit abrupt.
Mastitis is de reden dat veel vrouwen stoppen met borstvoeding. Dat hoeft niet: met snel handelen ben je er meestal binnen twee dagen vanaf.