Oorontsteking: waarom antibiotica meestal niet nodig is

Om twee uur 's nachts wordt ze wakker en gilt. Ze grijpt naar haar oor. En jij ligt te bedenken of je de huisartsenpost belt.

Waarom juist kinderen

De buis van Eustachius — het gangetje tussen middenoor en keel — is bij kinderen kort, smal en bijna horizontaal. Daardoor loopt hij makkelijk vol en slecht leeg. Bijna elk kind maakt er een of meer door voor het vijfde jaar. Vanaf een jaar of zeven neemt het snel af, omdat die buis dan schuiner gaat lopen.

Waaraan je het herkent

  • Pijn, vooral bij liggen — vandaar dat het 's nachts opspeelt.
  • Aan het oor trekken of wrijven bij jonge kinderen.
  • Koorts, meestal na een paar dagen verkoudheid.
  • Slechter horen, of niet reageren als je iets zegt.
  • Prikkelbaar, slecht eten, slecht slapen.
  • Soms vocht of pus uit het oor — dan is het trommelvlies geknapt. Dat klinkt dramatisch en het geeft juist meteen verlichting; het geneest vanzelf.

Waarom afwachten

De meeste oorontstekingen bij kinderen zijn viraal, en ook de bacteriële genezen meestal vanzelf binnen twee tot drie dagen. Antibiotica versnelt dat gemiddeld nauwelijks en geeft wel bijwerkingen.

Daarom is het Nederlandse huisartsenadvies bij kinderen boven de twee jaar meestal: goede pijnstilling en drie dagen afwachten.

Goede pijnstilling is hier de behandeling, niet de bijzaak. Geef paracetamol in de juiste dosering en op tijd — dus ook 's nachts vooruit doseren.

Wanneer je wél meteen belt

  • Kinderen jonger dan zes maanden.
  • Ernstig zieke indruk, hoge koorts of sufheid.
  • Een rode, pijnlijke, uitstaande zwelling achter het oor.
  • Klachten die na twee tot drie dagen niet verbeteren, of verergeren.
  • Een kind met een gaatje in het trommelvlies of buisjes, of een verminderde afweer.
  • Nekstijfheid, verwardheid of een scheve mond.

Wat je thuis kunt doen

Laat je kind wat hoger liggen — een extra kussen onder het matras. Bied veel drinken aan. Warmte tegen het oor helpt soms. Stop niets in het oor: geen oordruppels zonder advies, geen watjes, geen olie.

Vocht achter het trommelvlies

Na een ontsteking kan er weken tot maanden vocht blijven zitten. Dat doet geen pijn maar dempt het gehoor — en dat kan de taalontwikkeling remmen. Merk je dat je kind slechter hoort, harder praat of de tv luider wil, laat het dan nakijken.

Bij terugkerende ontstekingen of langdurig vocht kan de huisarts verwijzen naar de KNO-arts, bijvoorbeeld voor buisjes.